|
Chronische inflammatoire demyeliniserende polyneuropathie (CIDP) is, zoals de naam al doet vermoeden, een chronische polyneuropathie, op basis van een ontstekingsproces zonder bacterie of virus, waarbij de myelineschede om de zenuwen heen, die als isolatielaag functioneert, kapot gaat. Oei, dat is een lange zin. Het is een langdurige aandoening. De lange zenuwen worden aangedaan. De oorzaak ligt in een ontsporing van het eigen afweersysteem. Het resultaat is een kapotgaan van de myelinelaag om de zenuw heen. |
|
Lees meer...
|
|
|
In Nederland bestaat een organisatie die zich inspant om alle bijwerkingen van geneesmiddelen op een onafhankelijke mannier in kaart te brengen. Die organisatie heet LAREB. Het volgende stuk tekst is een overzicht van geneesmiddelen die als bijwerking neuropathie kunnen hebben. De bron is het internet: http://www.lareb.nl/documents/mt_sensorische%20stoornissen.pdf |
|
Lees meer...
|
|
|
Een polyneuropathie kan aan kanker voorafgaan. En een neuropathie kan ook tijdens kanker optreden. Onafhankelijk van de behandeling met een chemokuur of bestraling. Dat noemen artsen een paraneoplastische neuropathie. Deze vorm van neuropathie kan bij vrijwel elke tumor gevonden worden. |
|
Lees meer...
|
|
|
Bij de zogenaamde paraproteinemie, het aanwezig zijn van bepaalde antilichamen in het bloed, kan ook een polyneuropathie optreden. En tevens andere soorten van neurologische stoornissen.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Chronische inflammatoire demyeliniserende polyneuropathie (CIDP) kan ook optreden als bijwerking van interferon alpha therapie. In 2009 werd een patient beschreven die hepatitis B had. Na de behandeling met interferon ontwikkelde zich een polyneuropathie, de CIDP. |
|
Lees meer...
|
|
|
 Neuropathie is een aandoening van de zenuwen. Maar daar hebben we er vele van. Zenuwen naar de spieren en zenuwen naar de huid. Zenuwen van de hersenen naar de benen, en zenuwen van de benen naar de hersenen. En dan ook nog zenuwen met dikke of grote vezels en zenuwen met kleine of smalle/dunne vezels. In het algemeen spreekt met van dikke vezelneuropathie en dunne vezelneuropathie. Het spreekt vanzelf dat de symptomen ook wisselen, afhankelijk van wat voor zenuwen aangedaan zijn. Laten we de dunnevezel neuropathie onder de loupe nemen. En kijken hoe die zich verhoudt met de symptomen.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Dunne vezelneuropathie (DVN) is in ons land een beetje bekend geworden door het werk van de neurologe Elske Hoitma. Zij beschreef, samen met haar promotor, deze aandoening die als complicatie optreedt bij de longziekte sarcoidose. Ze schrijft over hoe ze deze aandoening vond:
|
|
Lees meer...
|
|
|
Monoclonal gammopathy of undetermined significance, ja dat betekent MGUS. Je ziet al meteen aan dat woord dat we het een en ander niet weten van deze zeldzame vorm van een demyeliniserende neuropathie. Oftewel een neuropathie waarbij de beschermlaag om de zenuwvezels kapot gaat omdat het lichaam vermoedelijk tegen een eiwitje in die beschermlaag afweerstoffen maakt. |
|
Lees meer...
|
|
|
De neuropathische pijn bij syringomyelie wordt wel in het Engels een central cord pain syndrome genoemd. Het is een bijzondere vorm van neuropathische pijn die veroorzaakt wordt door een afwijking van het centrale zenuwstelsel, op ruggemergsniveau. Deze pijn hoort bij de zogenaamde centrale neuropathische pijnsyndromen. |
|
Lees meer...
|
|
|
Er zijn een heel aantal neurotoxische stoffen die polyneuropathie kunnen veroorzaken. Hieronder een tabel met een overzicht: |
|
Lees meer...
|
|
|
Postviral vagal neuropathy (PVVN), zo wordt dit zeldzame ziektebeeld in het Engels genoemd. Bij de postvirale vagale neuropathie ontstaat een stoornis in de werking van een autonome zenuw, die zijn weerslag heeft op de stem, die zwakker wordt, en snel vermoeid wordt. Ook kan chronische hoest een symptoom zijn. Deze ziekte ontstaat na een banale verkoudheid of een andersoortige infectie van de bovenste luchtwegen. De meest voorkomende symtomen van PVVN zijn hoesten, keel schrapen en zwakte van de stem (meer dan 40%). Bij onderzoek van de stembanden door een KNO-arts valt de verlamming op van de stembanden. |
|
Lees meer...
|
|
|
Niet systemische vasculitis neuropathie, een hele mond vol. Wat is dat? Het gaat om een ontsteking door een chronische immuunreactie tegen de structuren van de vaatwand. En bloedvaatjes lopen ook naar zenuwen. Als die bloedvaatjes aangedaan worden door dat immuunproces, ontstaan er stoornissen in de functie van de zenuwen.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Perifere polyneuropathie en myopathie (stoornissen van de functies van de spieren) kunnen ontstaan wanneer patienten ernstig ziek zijn en in het algemeen minstens 4 dagen op de intensive care beademd worden. Dat is een kritische ziekte, een criticial illness. En de neuropathie die dan ontstaat noemen we een critical illness neuropathie. Ook kunnen beide systemen aangetast worden, de zenuwen en de spieren, en internationaal spreken we dan van CRIMYNE (critical illness myopathy and neuropathy) |
|
Lees meer...
|
|
|
De cholesterolverlagende middelen hebben ook bijwerkingen, en die bijwerkingen kunnen op neuropathie klachten lijken. We geven hier de bijwerkingen weer van de statines volgens de KNMP. De bijwerkingen die de spieren betreffen, heten myopathie, en dat is eigenlijk een 'neuropathie' van de spieren. Deze bijwerkingen moeten wel serieus genomen worden.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Pijn komt bij een erg groot deel van de patiënten met kanker voor. Leukemie en lymfklierkanker gaan in het algemeen gepaard met duidelijk minder pijn. Kankerpijn is in het algemeen goed te behandelen. Maar ongeveer 1 op de 20 patiënten heeft ernstige pijn die niet te behandelen is. De pijn kan uit verschillende soorten bestaan, somatische pijn genoemd, pijn aan botten, spieren en dat soort weefsels, pijn aan de organen, de zogenaamde viscerale pijn genoemd. En de neuropathische pijn. Twee derde van de kankerpatiënten met pijn kampt met nociceptieve pijn, bij één op de tien is deze puur neuropathisch. In een kwart van de gevallen is er sprake van een gemengde pijn. In Januari 2008 maande een hoogleraar het volgende, gemeld in Medisch Contact Nr. 02 van 10 januari 2008: Veel patiënten met kanker krijgen geen optimale behandeling tegen de pijn. Structurele pijnmeting en een multidisciplinaire benadering moeten hier verbetering in brengen. Iedereen in de zorgketen onderschat pijn, aldus hoogleraar palliatieve zorg en pijnbestrijding Kris Vissers. |
|
Lees meer...
|
|
|
Het syndroom van Sjögren is een chronische autoimmuunontsteking waarbij vooral de slijmvliezen zijn aangedaan. De ogen en de mond worden dan droog. Ook andere organen met slijmvliezen kunnen aangetast zijn zoals de slokdarm, luchtpijp en vagina. Naast klachten van de slijmvliezen kan er bij het syndroom van Sjögren ook polyneuropathie optreden.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Multiple Sclerose (MS) is een aandoening van de hersenen en ruggenmerg, waarbij onstekingsreacties plaatsvinden tegen het omhulsel van de zenuwen (myelineschede). Hoe deze ontstekingsreacties ontstaan is nog niet bekend, en daarom wordt deze ziekte dan ook gezien als een autoimmuunziekte. Bij MS komt pijn ook geregeld voor. De meest voorkomende pijn is de neuropathische pijn bij MS. |
|
Lees meer...
|
|
|
Neuropathische pijn bij Parkinson komt voor. 10% van alle Parkinson-patienten hebben zogenaamde centrale neuropathische pijn. En 20% hebben een soort radiculaire neuropathische pijn, dat wil zeggen pijn die wat op ischias lijkt. |
|
Lees meer...
|
|
|
Er bestaat een aandoening die het "restless genital syndrome" of in het Nederlands het rusteloze genitaal syndroom wordt genoemd, en uiteindelijk is dat een neuropathie van een bepaalde zenuw die naar de clitoris gaat, de nervus dorsalis clitoridis. Vrouwen hebben dan het gevoel alsof ze constant tegen een orgasme aan zitten. Neurologisch onderzoek heeft uitgewezen dat het hier om een neuropathie gaat, want er zijn duidelijke tekenen van neuropathie: meer dan 80% van de vrouwen die aan dit vreemde syndroom leiden, hebben allodynie en en hyperpathie, oftewel, pijnsensaties en overgevoeligheid op anders neutrale prikkels, zoals wrijving van ondergoed.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Neuropathische pijn bij Parkinson wordt sterk onderschat, maar komt veel voor. Zeker is er in onze medische wereld veel te weinig aandacht voor neuropathische pijnen. De ziekte van Parkinson wordt van oudsher gezien als een ziekte met alleen motorische stoornissen, maar al heel lang is bekend dat er veel meer symptomen bestaan die de patienten kunnen hinderen. Bijvoorbeeld geheugenstoornissen en depressies. Maar dus ook neuropathische pijnen. Op het internationale congres over de ziekte van Parkinson in Parijs, 2009 vonden we het volgende: |
|
Lees meer...
|
|
|
 Als de schildklier het schildklierhormoon te weinig maakt, komt het lichaam in een staat die we hypothyreoidie noemen. Dan worden de haren broos, het humeur daalt, en de huid wordt droog. En ook kunnen er symptomen optreden van een polyneuropathie, en zelfs een myopathie.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Dit syndroom komt weinig voor. In Nederland worden jaarlijks enkele honderde mensen ziek door deze aandoening. De symptomen zijn snel ontwikkelende verlammingen. De ziekte kan zich op iedere leeftijd voordoen, zowel bij kinderen, mannen als vrouwen. De ernst van de ziekte varieert sterk, van nauwelijks merkbare verlammingen en gevoelsstoornissen tot een totale verlamming. Het syndroom van Guillain Barre is een lange tijd opgevat als een afzonderlijk ziektebeeld. Nu weten we dat onder dat ziektebeeld verschillende ziektes schuil gaan. Aanvankelijk dacht men namelijk dat elke patient met de ziekte van Guillain Barre een demyeliniserende aandoening had van de lange zenwuwen. Het werd pas in 1986 bekend dat de ziekte van Guillain Barre kon verlopen als een zogaamde axonale neuropathie, en dat niet elke patient een zogenaamde demyeliniserende ziekte heeft. Axonaal wil zeggen dat de lange zenuwen een probleem hebben, demyeliniserend wil zeggen dat de beschermlaag om die lange zenuwen in de problemen komt. Beide oorzaken kunnen leiden tot verlammingen en gevoelsstoornissen. |
|
Lees meer...
|
|
|
Auditieve neuropathie: een neuropathie van de zenuwen die van het gehoororgaan lopen naar de hersenen. Deze bijzondere vorm van neuropathie wordt gekenmerkt door een slechte verstaanbaarheid van het gesproken woord bij een normale functie van de buitenste haarcellen in het slakkenhuis, een onderdeel van ons gehoorsysteem. Zowel het spraakverstaan als het gehoorverlies variëren sterk bij de auditieve neuropathie. Geluidswaarneming bestaat wel, maar is erg vervormd. Het komt voor bij patienten van alle leeftijden, van kinderen tot volwassenen. |
|
Lees meer...
|
|
|
Acute motorische axonale neuropathy (AMAN) is een acute zwakte van de spieren door een stoornis in het functioneren van de lange zenuwen die de spieren tot bewegen aanzetten. AMAN dus daar de afkorting van. Dat is dus schrikken. Ineens verlamd zonder duidelijk oorzaak. De AMAN is een wat minder voorkomend ziekte beeld dat behoort tot de groep van de ziekte van Guillain Barre. Het werd pas in 1986 bekend dat de ziekte van Guillain Barre ook wel eens kon verlopen als een zogenaamde axonale neuropathie, en dat niet elke patient een zogenaamde demyeliniserende ziekte heeft. Axonaal wil zeggen dat de lange zenuwen een probleem hebben, demyeliniserend wil zeggen dat de beschermlaag om die lange zenuwen in de problemen komt. Beide oorzaken kunnen leiden tot verlammingen en gevoelsstoornissen. |
|
Lees meer...
|
|
|
Dit is een bizar ziektebeeld, bestaande uit erge pijn, gevolgd door het in volume afnemen van de schouderspieren. De pijn ontstaat vrij plotseling in de schoudergordel. Na enkele dagen merkt de patient dat er krachtverlies is van die schouderspieren. Ook ontstaan er dan gevoelsstoornissen aan de buitenzijde van de schouder en aan de bovenarm. De pijn gaat meestal langzaam weg, om na enkele weken verdwenen te zijn. Deze aandoening sprak vooral in het verleden tot de verbeelding van de neurologen, er zijn dan ook een heel aantal synoniemen van deze aandoening: |
|
Lees meer...
|
|
|
Mononeuritis multiplex is een aandoening waarbij zowel motorische als sensibele zenuwen aangedaan zijn. Het is een pijnlijke aandoening, waarbij ten minste twee verschillende zenuwen getroffen zijn. Aanvankelijk is de aandoening asymmetrisch, maar in de loop van de tijd worden de symptomen steeds symmetrischer qua verdeling en begint de aandoening wat op een polyneuropathie te lijken. |
|
Lees meer...
|
|
|
Wanneer er geen zichtbare afwijkingen van de tong zijn zijn en er is een branderig gevoel noemen we dit echt mondbranden. Wanneer de klachten zich beperken tot de tong, wordt met een moeilijk woord gesproken over glossodynie. |
|
Lees meer...
|
|
|
Brandende voeten, ook wel aangeduid met de Engelse term Burning Feet, is een neuropathisch pijnsyndroom dat gekarakteriseerd wordt door pijnlijke, brandende voeten. Dit hadden jullie vast al zelf bedacht! In die voeten is er naast de brandende sensaties ook vaak van allerlei anders te voelen, pijnlijke sensaties die dokters paresthesieën noemen. Brandende voeten zijn vaak een onderdeel van een andere ziekte, maar het kan ook op zichzelf bestaan. Als het onderdeel van andere aandoeningen is, gaat het dan meestal om een sensibele polyneuropathie of een zogenaamde dunne vezelneuropathie (DNV). |
|
Lees meer...
|
|
|
Bij de helft van alle patiënten met AIDS hebben last van neuropathische pijn. De pijn wordt veroorzaakt door een beschadiging van de zenuwuitlopers. Dat heet axonale degeneratie van de primaire sensorische neuronen. Die degeneratie is het gevolg van de infectie met het HIV-virus, met zogenaamde opportunistische infecties. Maar de beschadiging van de zenuwen kunnen ook de bijwerkingen zijn van de antivirale therapie. |
|
Lees meer...
|
|
|
Sommige mensen zijn overgevoelig voor gluten, en ontwikkelen coeliakie, een darmaandoening. Het blijkt echter ook dat deze allergie zich kan uiten in axonale polyneuropathie. Gluten zijn bepaalde eiwitten die in sommige granen te vinden zijn, zoals tarwe, gerst en rogge. |
|
Lees meer...
|
|
|
Ischemische opticus neuropathie is een aandoening die veel stress geeft, omdat je ogen het ineens minder goed gaan doen. Deze aandoening komt vooral op middelbare leeftijd voor. Er zijn een aantal soorten van deze neuropathie, namelijk de zogenaamde (we gebruiken Engelse termen) "nonarteritic anterior ischemic optic neuropathy, arteritic anterior ischemic optic neuropathy", en de "posterior ischemic optic neuropathy". Het kan de oorzaak zijn van plotseling slechter zien en dit duidt altijd op een ernstige aandoening van het oog waarmee de patiënt dezelfde dag door de oogarts gezien moet worden. |
|
Lees meer...
|
|
|
POEMS, een speciaal gedicht? Nee, een vreemde aandoening die gepaard gaat met een polyneuropathie. POEMS is de afkorting van Polyneuropathy, Organomegaly, Endocrinopathy, Monoclonal gammopathy, and Skin changes, oftewel polyneuropathie, orgaanvergroting, endocriene stoornis en bloedafwijkingen met wat andere vreemde zaken erbij. |
|
Lees meer...
|
|
|
Trigeminusneuralgie is een ernstige, stekende pijn die in het gezicht optreedt. Bij MS patienten slaat de trigeminusneuralgie vaak raker om zich heen dan bij de zogenaamde idiopatische trigeminusneuralgie, omdat centraal in het zenuwstelsel ook afwijkingen zijn die de pijn verergeren. Wat te doen bij deze ernstige vorm van pijn bij MS-patienten? |
|
Lees meer...
|
|
|
Ziekte van Meniere: een neuropathie. Dat lijkt erop volgens recent onderzoek uit 2009. Een neuropathie veroorzaakt door een virus.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Lachgas, N2O, kan als bijwerking hebben dat een neuropathie ontstaat. Lachgas wordt soms gebruikt als een stof om een bepaalde high te krijgen. In de literatuur zijn enkele gevallen beschreven van jonge mensen die lachgas gebruikten (vaak via een ballonnetje en een lege slagroomspuit) die na het gebruik een polyneuropathie ontwikkelden.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Amiodaron is een middel dat ingezet wordt bij hartritmestoornissen. Bij langdurig gebruik kan een bijwerking zijn de ontwikkeling van een Charcot-voet. Dat is een ernstige afwijking op basis van een neuropathie, waarbij voetzweren en vervormingen van de botten in de voet optreden.
|
|
Lees meer...
|
|
Neuropathie door: 