Patiënt B, een 65-jarige man, had delaatste 4 maanden pijnlijke tintelingen in zijn voeten. Hij werd hier’s nachts niet wakker van, maar als hij in het donker naar het toiletging, was ‘zijn stuur uit de benen’. De kracht was goed en hij had geenklachten aan zijn handen. Hij was altijd goed gezond geweest engebruikte geen medicatie.Bij neurologisch onderzoek was er geen atrofieof zwakte van de armen en de benen. De achillespeesreflex wasbeiderzijds afwezig. Het gevoel was vanaf de enkels gestoord voor defijne tastzin en de vibratiezin. De proef van Romberg had een lichtgestoorde uitslag. De klinische diagnose ‘polyneuropathie’ werd gestelden het aanvullend onderzoek conform de richtlijn werd ingezet, dat wilzeggen bepaling van glucose, bloedbeeld, nier- enleverfunctieparameters.

Omdat het om een puur sensorischepolyneuropathie ging, werd aanvullend, behalve parameters van deschildklierfunctie, paraproteïne, vitamine B1 en B12 ook het vitamineB6 in het bloed bepaald. De laatste waarde bleek verhoogd: >500nmol/l. Bij navraag bleek de echtgenote van patiënt een jaar geledenoverleden te zijn. Sindsdien at hij minder gezond en was hij op adviesvan een vriend begonnen met het slikken van multivitaminepreparaten,waardoor hij meer dan 40 mg pyridoxine per dag innam. Een paar maandenna het stoppen met de multivitaminepreparaten verdwenen de pijnlijketintelingen. Het gevoel aan de enkels was weer normaal.^[1]

Te veel pyridoxine of vitamine B6 is giftig

Te veel pyridoxine of vitamine B6 is giftig voor de zenuwen en dat kan deoorzaak zijn van een acute sensorische neuropathie. Dezeneuropathievorm ontstaat bij een totale hoeveelheid ingenomen vitaminevan 180 gram in dagen tot weken, of in een chronische neuropathie bijinname van 0,2-10 gram per dag.^[2] Bij zeer hoge doseringenvan vitamine B6 kan ook spierzwakte ontstaan.^[3] Bij de sensorische neuropathie kunnen de volgende symptomen ontstaan: paresthesieen (tintelingen, prikkelingen), hyperesthesieen (overgevoelig bij normale aanraking), botpijn, spierzwakte, doofheid en fasciculaties (onwillekeurige trekkingen van de spieren).^[4] 

In een test bij gezonde vrijwilligers bleek dat de snelheid van hetontstaan van de neuropathie en de ernst dosisafhankelijk is.^[5]Na het stoppen van B6 en na het normaliseren van de bloedwaarden van B6bleek dat het nog een paar weken duurde totdat de neuropathischeklachten weer verdwenen.

Een case-report beschrijft een vrouw die al 10 jaar vitamine B-complexgebruikt met 100 mg B6 per pil. Eerst dachten de artsen dat deneuropathie veroorzaakt werd door een andere aandoening. Echter na hetnavragen van haar vitaminegebruik en het adviseren om ermee te stoppen,verminderden de neuropathische klachten.^[6] De neuropathische effecten van megadoses vitamine B6 is al eerder beschreven.^[7]

Vitamine B6 is een in water oplosbaar vitamine. Een volwassen mensheeft dagelijks 2-4 mg nodig. De laboratoria in Nederland hanteren alsnormaalwaarde een hoeveelheid van dit vitamine van 35-110 nmol/l in hetbloed.

Aangeraden wordt om bij een sensorische neuropathie ook te denkenaan verhoogde concentratie van vitamine B6 in het bloed.^[8]

Meer dan 1000 van B6!

In Soest hadden we een patient met een gehalte van boven de 1000mmol/l, enorm hoog, een paar keer gemeten. De eerste klachten waren eenstijf gevoel rond de mond, tintelingen en smaakverlies. Alleen eenpenetrante zoute smaak werd nog waargenomen. Die smaak was aanvankelijkbitter. Vervolgens, na maanden ook prikkelingen en tintelingen aanhanden en voeten.

Het multivitamine preparaat werd gestopt, en binnen 3 weken was hetB6 gehalte gedaald tot rond de 200. De internist begreep er niets van,een vergiftiging met een wateroplosbaar vitamine had hij nog nooitmeegemaakt, en hij dacht ook dat dat niet bestond!

Het bestaat dus echt wel. Oppassen met multivitamines van vitamine Bdus! Neem nooit meer dan 100% van de dagdosis naast je gewone voedsel.

Versie september 2010; Auteurs: Prof.dr. Jan M. Keppel Hesselink, en Drs. David J. Kopsky, artsen   

Referenties

Gerelateerde artikelen