Chemotherapie geïnduceerde perifere neuropathie (CIPN) en vooroordelen

Chemotherapie geïnduceerde perifere neuropathie (CIPN) is een van de meest gevreesde dosis- beperkende bijwerkingen van de behandeling met chemokuren bij kanker. Omdat deze bijwerking de hoeveelheid gegeven chemokuur en het aantal kuren kan beperken, en zo de effectiviteit van de chemo bij kanker kan beperken. 

Er bestaat een vooroordeel dat de neuropathie bij chemokuren of volgend op chemokuren vanzelf overgaat en op zich iets is waar de patiënt tijdelijk mee moet leren leven. In werkelijkheid is het echter anders.

Chemokuur geinduceerde neuropathie komt vaak voor, bij bijna de helft van alle patiënten die chemokuur krijgen komen tekenen en symptomen van neuropathie voor, en soms gaat het om extreem pijnlijke vormen van neuropathie. En een deel van de patiënten blijft zitten met verschijnselen, die niet meer overgaan. Soms worden de symptomen zelfs in de loop van de maanden en jaren na de chemokuren ernstiger. Alle reden dus om er iets aan te proberen doen. 

Neurotoxiciteit van chemokuren: dunne en dikke vezelproblemen

 De stoffen die tijdens de chemokuur in het lichaam komen zijn giftig voor de zenuwcellen, zowel voor de zenuwcellen van het perifere zenuwstelsel, als voor de cellen in de hersenen zelf. In het eerste geval kunnen verschillende soorten zenuwen aangedaan zijn. Als de dunne vezels aangedaan zijn ontstaan er stoornissen in de waarneming van warmte en koude, en van bijvoorbeeld prikken met een scherp voorwerp op de huid.

Dunne vezel afwijkingen kunnen ook de oorzaak zijn van de knagende en brandende pijnen die kunnen optreden. Als de dikke vezels zijn aangedaan is er doofheid aan de voeten en handen, met het gevoel van een sok of handschoen. Ook kan dan niet meer ingeschat worden waar de voeten zich precies bevinden, zodat gemakkelijk gestruikeld kan worden. Hete voeten, prikkelende voeten, prikkende voeten en dove voeten zijn allemaal mogelijk bij de door de chemokuur geïnduceerde neuropathie.

Prof. dr. Jan M. Keppel Hesselink , herziene versie januari 2011