Instituut voor Neuropathische Pijn

Home > Behandelingen > Supplementen > PEA moduleert ontsteking

PEA moduleert ontsteking

Disclaimer: door de nieuwe wetgeving zijn we niet in staat merknamen van palmitoylethanolamide te noemen, U zal die informatie over merken niet op onze site aantreffen.

Palmitoylethanolamide (PEA) is een lichaamseigen vette substantie met veel verschillende biologische functies. Een van de functies is dat door het moduleren van het functioneren van de mestcellen een positieve invloed ontstaat op uit de hand lopende ontstekingsreacties in het lichaam. Die uit de hand lopende reacties leiden tot uiteenlopende ziektebeelden, van neuropathische pijn tot en met migraine.

Remming van mestcellen bij ontstekingen door PEA

Mestcellen zijn dus betrokken bij ontstekingsreacties en allergieen. Deze cellen beinvloeden het zenuwstelsel en het immuunsysteem.[1] Een verhoogde concentratie mestcellen wordt gezien in ziektebeelden waaraan een ontstekingsproces ten grondslag ligt. Dan is er vaak ook een verhoogde concentratie van stoffen uit de vetzuurgroep met de mooie naam ‘N-acethyl-ethanolamides’ aanwezig in het lichaamsweefsel.[2]

PEA is een van de moleculen die behoort tot de N-acetyl-ethenolamides. De theorie dat enkele van die moleculen de mestcellen moduleren, zodat het ontstekingsproces niet uit de hand loopt, is in de jaren negentig geopperd en sindsdien onderzocht. Het was de Nobelprijswinnares Ria Riva Montalcini die hierop wees.

In een experiment bij ratjes is het stofje substance P in de oorlellen gespoten, dat is een ontstekingsactieve stof, die dus het weefsel irriteert.[3] Hierdoor worden de mestcellen actief en stoten ze ontstekingsstofjes uit. Dat noemen we degranulatie van mestcellen. Wanneer dan ook moleculen uit de N-acetyl-ethanolamide groep in het oorlelletje worden gespoten, blijkt dat die mestcellen veel minder degranuleren. En vooral de kortere moleculen (zoals PEA) hebben duidelijk een meer ontstekingsmodulerend effect. Ook bij katten bleek PEA de mestceldegranulatie te remmen.[4] Naast dierenproeven zijn ook in het laboratorium mestcellen geisoleerd en geprovoceerd om te degranuleren, met antilichamen.[5] Ook in dit experiment bleek dat PEA de mestcellen kan remmen in het uitstoten van o.a. histamine.

Dit zou een van de mechanismen kunnen zijn, waarom PEA ontstekingsremmend is. En die mogelijk dus ook de lichte ontsteking die aanwezig is bij neuropathische pijn op deze manier kan onderdrukken. Mestcellen zijn namelijk een van de cellen die het ontstekingsproces in de zenuwen kunnen onderhouden.

ATP stimuleert mestcellen en zenuwen

Adenosinetrifosfaat (ATP) is een van onze opslagmoleculen voor energie. Wanneer een fosfaatmolecuul van  ATP gesplitst wordt, ontstaat er energie. Normaal is er heel weinig ATP aanwezig buiten de cellen. Bij een verhoogde concentratie ATP buiten de lichaamscellen, activeert ATP zenuwen, mestcellen en immuuncellen. ATP grijpt aan op de zogenaamde P2X en P2Y receptoren. Door aan die receptoren te binden, ontstaat er een activatie van cellen doordat calciumionen de cel instromen (calciuminflux). Bij de zenuwen ontstaat dan een zenuwimpuls. De mestcel degranuleert en stort zijn blaasjes met nog meer ATP en ontstekingsactiverende stoffen uit, zoals IL-1 tot en met IL-8, IL-10, IL-12, IL-13, IL-15, IL-18, IL-21, macrofaag ontstekingseiwit (MIP-1α), monocyte chemoattractant proteine 1 (MCP-1) prostaglandines leukotrienen, (bloedvat)groeifactoren: platelet-derived growth factor, nerve growth factor (NGF), en vascular endothelial factor.[6] Dit orkest van moleculen triggert een ontsteking met de bijbehorende klachten.

Mestcellen bevatten een hoge concentratie ATP in hun blaasjes. De ATP kan vrijkomen vanuit de cellen door celschade (mechanistisch), of wanneer een allergeen gekoppeld aan IgE de mestcel activeert. Dit laaste gebeurt wanneer iemand allergisch voor een bepaalde stof is. Dus wanneer stoffen zoals een antihistaminicum of PEA de uitstoot van de mestcellen kunnen voorkomen, zal de ontstekingsreactie niet doorzetten.

PEA en griep prophylaxe

In de jaren 70 van de vorige eeuw dacht men dat palmitoylethanolamide een onspecifiek ontstekingsremmend effect had. [7] Dierexperimentele studies lieten al in die tijd zien dat palmitoylethanolamide de weerstand tegen virusinfecties en respiratoire infecties kon verhogen. [8][9]

Ook bij infecties in kinderen werden positieve resultaten beschreven en er werd naarstig naar het werkingsmechanisme gezocht, dat in die tijd echter niet gevonden kom worden. [10][11][12][13] Men dacht toen aan de invloed via de witte bloedcellen (de T en B cellen). Dat dat niet klopte werd pas 10-20 jaar later wat duidelijker, toen bleek dat een van de werkingsmechanismen zich via onze eigen cannabis receptoren afspeelde. [14]

In 1974 en 1979 werden de resultaten van grote studies bekend, waaruit bleek dat impulsin, zoals de stof toen heette, een duidelijk effect had en de kans op infecties met het griepvirus aanmerkelijk verminderde. [12]

PEA creme verbetert psoriasis

Psoriasis is een immuunstoornis, een soort chronische huidontsteking. In een case studie met 3 patienten blijkt dat PEA 2% twee maal per dag smeren op de huidgebieden waar psoriasis aanwezig is, duidelijk een verbeterend effect heeft. Kerninfo over PEA onder deze link.

Auteurs: David J. Kopsky en Jan M. Keppel Hesselink, artsen, december 2010

Referentie

[1] Marshall JS, Bienenstock J. | Mast cells. | Springer Semin Immunopathol. | 1990;12(2-3):191-202.

[2] Natarajan V, Reddy PV, Schmid PC, Schmid HH. | N-Acylation of ethanolamine phospholipids in canine myocardium. | Biochim Biophys Acta. | 1982 Aug 18;712(2):342-55.

[3] Aloe L, Leon A, Levi-Montalcini R. | A proposed autacoid mechanism controlling mastocyte behaviour. | Agents Actions. | 1993;39 Spec No:C145-7.

[4] Scarampella F, Abramo F, Noli C. | Clinical and histological evaluation of an analogue of palmitoylethanolamide, PLR 120 (comicronized Palmidrol INN) in cats with eosinophilic granuloma and eosinophilic plaque: a pilot study. | Vet Dermatol. | 2001 Feb;12(1):29-39.

[5] Cerrato S, Brazis P, della Valle MF, Miolo A, Puigdemont A. | Effects of palmitoylethanolamide on immunologically induced histamine, PGD2 and TNFalpha release from canine skin mast cells. | Vet Immunol Immunopathol. | 2010 Jan 15;133(1):9-15. Epub 2009 Jun 27.

[6] Bulanova E, Bulfone-Paus S. | P2 receptor-mediated signaling in mast cell biology. | Purinergic Signal. | 2010 Mar;6(1):3-17. Epub 2009 Nov 17.

[7] Rasková H, Masek K, Linèt O. | Non-specific resistance induced by palmitoylethanolamide. | Toxicon. | 1972 Aug;10(5):485-90.

[8] Lackovic V, Borecký L, Kresáková J. | Effect of impulsin treatment of interferon production and antiviral resistance of mice. | Arch Immunol Ther Exp (Warsz). | 1977;25(5):655-61.

[9] Masek K, Perlík F, Klíma J, Kahlich R. | Prophylactic efficacy of N-2-hydroxyethyl palmitamide (impulsin) in acute respiratory tract infections. | Eur J Clin Pharmacol. | 1974 Oct 4;7(6):415-9.

[10] Plesník V, Havrlantová M, Jancová J, Januska J, Macková O. | [Impulsin in the prevention of acute respiratory diseases in school children]. | Cesk Pediatr. | 1977 Jun;32(6):365-9.

[11] Wiedermannová D, Wiedermann D, Lokaj J. | [Prophylactic administration of impulsin to clinically healthy children.--effect on the serum proteins and metabolic activity of granulocytes (author's transl)]. | Cas Lek Cesk. | 1978 Aug 18;117(33):1030-4.

[12] Wiedermannová D, Lokaj J, Wiedermann D. | [Prophylactic administration of impulsin to clinically healthy children. The effect on T and B lymphocytes in peripheral blood (author's transl)]. | Cas Lek Cesk. | 1979 Oct 12;118(40-41):1249-51.

[13] Svec P, Béderová E, Svec J. | The influence of N-(2-hydroxyethyl)-palmitamide on virus-induced sarcomas in chickens and Rauscher leukemia in mice. | Neoplasma. | 1975;22(5):519-24.

[14] Facci L, Dal Toso R, Romanello S, Buriani A, Skaper SD, Leon A. | Mast cells express a peripheral cannabinoid receptor with differential sensitivity to anandamide and palmitoylethanolamide. | Proc Natl Acad Sci U S A. | 1995 Apr 11;92(8):3376-80.

[15] Wiedermannová D, Lokaj J, Wiedermann D. | [Prophylactic administration of impulsin to clinically healthy children. The effect on T and B lymphocytes in peripheral blood (author's transl)]. | Cas Lek Cesk. | 1979 Oct 12;118(40-41):1249-51.

Gerelateerde artikelen