Neuropathische pijn bij endometriose

Wanneer endometriose voorkomt op plaatsen in de buik- of bekkenholte waar veel zenuwen voorkomen, dan kan endometriose de zenuwen aantasten, en zo neuropathische pijn veroorzaken.^[1] Ook kunnen in de endometriose-plekken zenuwen ingroeien en zo neuropathische pijn veroorzaken. Het type neuropathische pijn dat kan optreden bij endometriose is vergrote pijngevoeligheid (hyperalgesie) en pijn door prikkels die normaliter niet pijnlijk zijn (allodynie).

De diagnose endometriose wordt aannemelijk door het verhaal van de patiënt. De meeste vrouwen beschrijven een constante pijn in het bekken of lage onderrug pijn die afneemt als de menstruatie begint. Pijn bij het vrijen is vaak aanwezig, met name bij diepe penetratie. Verwonding in de urinewegen of darmen kunnen resulteren in bloederige urine of ontlasting in de periode voorafgaand aan de menstruatie.  

PEA bij neuropathische pijn en endometriose

De zenuwvezels die de neuropathische pijn veroorzaken zijn waarschijnlijk de dunne C vezels en de autonome zenuwvezels. Met de neuropathische pijnvragenlijsten zoals de DN-4 kan onderscheid worden gemaakt of de pijn bij endometriose van neuropathische aard is of niet. De lichaamseigen stof palmitoylethanolamide blijkt verlichting te brengen bij endometriosepijn. En dan vooral bij pijn tijdens het vrijen. Vier patienten met endometriose zijn beschreven in deze kleine studie.^[2]

Patienten met een pijnscore van meer dan een 5 (van 0 tot 10, met 10 de ergst denkbare pijn) kregen gedurende 90 dagen een combinatiepreparaat van PEA 400 mg en polydatin 40 mg  2 maal per dag. Verschillende soorten pijnen werden geevalueerd: bekkenpijn, pijn bij vrijen, pijn bij de ontlasting, pijn bij plassen en pijn bij de menstruatie. Deze combinatie is sinds 2010 beschikbaar als het supplement Pelvilen.

Na 1 maand trad er al pijnverlichting op. Aangezien de vrouwen gemiddeld de bekkenpijn en pijn bij het vrijen als het hoogst scoorden (rond een 8), was er ook bij deze pijnen het meeste effect (naar een 2 na 90 dagen). Ook hoefden de vrouwen minder pijnstillers te slikken. Ook leek op de echo dat de endometrioseplekken wat verkleind waren.

Werkingsmechanisme van PEA bij neuropathische pijn en endometriose

In de endometrioseplekken komt een hogere concentratie mestcellen voor, die een ontstekingsreactie kunnen veroorzaken en de zenuwen gevoeliger kunnen maken.^[3][4] Zo kan neuropathische pijn ontstaan.^[5] PEA heeft een onderdrukkend effect op de geactiveerde mestcellen.^[6] PEA heeft zo een ontstekingsremmend effect en een pijnstillend effect bij neuropathische pijn.^[7] PEA remt belangrijke ontstekingsmediatoren, zoals TNF-alpha en IL1, alsmede COX-2 en daardoor is het een potentieel belangrijk middel voor uiteenlopende aandoeningen naast endometriose.^[8]

PEA: wat het is 

Deze stof is ongeveer 20 jaar geleden genoemd als bijzonder middel tegen ernstige neuropathische pijnen, door de Italiaanse hoogleraar professor Riva Montalcini, een Nobelprijswinnares, die inmiddels boven de 100 is en nog steeds helder van verstand.

In Italie heeft een organisatie, EPITECH, haar aanwijzingen opgevolgd, en PEA in een speciale pil verpakt, zodat de stof nu goed opgenomen kan worden. Nu kan PEA aan patiënten gegeven  worden met ernstige pijnen, bij wie andere pijnstillers niet voldoende effect hebben. Inmiddels zijn er duizenden patiënten met deze stof behandeld, met vaak behoorlijk tot indrukwekkende resultaten. Zo blijkt dat PEA pijnstillend werkt bij pijn na een beroerte, ernstige rugpijn, herniapijn, gordelroospijn, pijn bij afklemming van zenuwen, zoals bij het carpaal tunnelsyndroom, en pijn bij suikerziekte. 

In het artikel: Normast, wat het is en hoe te gebruiken is meer informatie te vinden. 

Bijwerkingen en dosering van PEA

Omdat PEA een lichaamseigen stof is, die geen bijwerkingen heeft, en het ook zo goed werkzaam is, is het voor veel patiënten veel prettiger om in te nemen dan bijvoorbeeld Lyrica® en dat soort chemische middelen. 

PEA is een lichaamseigen stof met nagenoeg geen bijwerkingen. De begindosering is 2 maal 600 mg per dag. De pijnstillende werking treedt normaliter op binnen 3 tot 6 weken. Na deze periode moet dan duidelijk worden of de stof effect heeft op uw klacht. De eerste 10 dagen wordt PEA als poeder ingenomen door het onder de tong te laten smelten. PEA wordt direct in het bloed opgenomen. Na 10 dagen stapt u over op tabletten. 

Als u Pelvilen  gebruikt, waar een extra ontstekingsremmende stof in zit, adviseren we drie maal daags een tablet. 

Elders op deze website een uitgebreide beschrijving van de effecten van Pelvilen in een dubbel blinde, placebo gecontroleerde studie, waar ook de bevindingen van de eerste studie herhaald werden. Zie eveneens op: http://www.iocob.nl/supplementen/natuurlijk-middel-pelvilen-palmitoylethanolamine-met-transpolydatin-bij-endometriose.html 

Auteurs: David J. Kopsky en prof. dr. Jan M. Keppel Hesselink, artsen, oktober 2010

Revisie 2011 mei, JMKH 

REFERENTIES endometriose algemeen

1. Cramer DW, Wilson E, Stiliman 'U et al. The relation of endometriosis to menstrual characteristics, smoking and exercise JAMA 1986; 255 (14): 1904.
2. Simpson JL, Elias S, Malinak LR, Buttram VC Jr. Heritable aspects of endometriosis, I: genetic studies, Am J Obstet Gynecol 1980; 137 (3): 327.
3. The Amencan Fertility Society: Classification of endometriosis. Fertil Steril 1979; 32:633.
4. The American Fertility Society: Revised American Fertility Society classification of endometriosis. Fertil Steril 1985; 43:351.
5. Vernon MW, Beard JS, Graves K, Wilson EA: Classification of endometriotic implants by morphologic appearance and capacity to synthesize prostaglandin F. Fertil Steril 1986; 46: 801.
6. Verceliini P, Bocciolone L, Vendola N, Colombo A, Rognoni M, Fedele L. Peritoneal endometriosis: morphologic appearance in women with chronic pelvic pain. J Reprod Med 1991; 36: 533.
7. Chapron C, Dubuisson JB, TardifD, Fritel X, Lacroix S, et al. J Gynecol Surg 1998; 14: 51. Cornille, FJ et al: Deeply infiltrating pelvic endometriosis: histology and clinical significance. Fertil Steril 1990; 53: 978.
8. Konincx PR, Meuleman C, Beneyere S, et al. Suggestive evidence that pelvic endometriosis is a progressive disease, whereas deeply infiltrating endometriosis is associated with pelvic pain. Fertil Steril 1991; 55: 750.
9. Ripps BA and Martin DC. Focal pelvic tenderness, pelvicpain and dysmenorrhea in endometriosis. J Reprod Med 1991; 36: 470.
10. Koninckx PR and Martin DC. Deep endometriosis: a consequence of infiltration or >retraction or possibly adenomyosis externa? Fertil Steril 1992; 58: 924.
11. The American Fertility Society. Management of endometriosisin the presence of pelvic pain. Fertil Steril 1993; 60: 952.
12. Olive DL Medical treatment: alternatives to danazol. In Schenken RS ed,
13. Endometriosis: contemporary concepts in clinical management. Philadelphia: Lippincott; 1989; 189.
14. Telimaa S, Puolakka J, Ronnberg L, Kauppila A. Placebo controlled comparison of danazol and high-dose medroxy progestserone acetate in the treatment of endometriosis. Gynecol Endocrinol 1987; 1:13.
15. Bayer SR, Seibel MM. Medical treatment: danazol. In: Schenken RS, ed. Endometriosis: contemporary concepts in clinical management. Phildadelphia: Lippincott; 1989; 169.
16. Henzi MR, Corson SL, Moghissi K, et al. Administration of nasal nafarelin as compared with oral danazol for endometriosis. A multicenter double-blind comparative clinical trial. N Engl J Med 1988; 318:485.
17. Miller, JD, Shaw RW, Casper RFJ, et al. Historical prospective cohort study of the recurrence of pain afier discontinuation of treatment with danazol or a gonadotropin-releasing hormone agonist. Fertil Steril 1998; 70(2): 293.
18. Miller JD, Shaw RW, Casper RF et al. Historical prospective of the recurrence of pain after discontinuation of treatment with danazol or a gonadotropin-releasing hormone agonist. Fertil Steril 1998; 70 (2): 293.
19. Evers JLH: The second look laparoscopy for evaluation of the results of medical treatment of endometriosis should not be performed during ovulation suppression. Fertil Steril 47: 502, 1987.
20. Buyalos RP. Principles of endoscopic laser surgery. In Azziz R, Murphy AA(eds): Practical manual of operative laparoscopy and hysteroscopy, New York, Springer-Verlag, 1992.
21. Danielle JF: Laparoscopic enterolysis for chronic abdominal pain. J Gynecol Surg 1989; 5: 61.
22. Kligman I, Drachenberg C, Papadimitriou J, Katz E: Immunohistochemical demonstration of nerve fibers in pelvic adhesions. Obstet Gynecol 1993; 82: 566.
23. Tulandi T, Chen MF, Al-Took S and Watkin K. A study of nerve fibers and histopathology of postsurgical, postinfectioius and endometriosis-related adhesions Obstet Gynecol 1998; 92: 766.
24. Jansen RP, Russell P. Non-pigmented endometriosis: clinical, laparoscopic and pathologic definition. AmjObstet Gynecol 1996; 155:1154.
25. Nisolle M, Connez J. Peritoneal endometriosis, ovarian endometriosis and adenomyotic nodules of the rectovaginal septum are three different entities. Fertil Steril 1997; 68: 585-96
26. Jenkinson EL, Brown WH. Endometriosis: a study of 117 cases with special reference to constricting lesions of the rectum and sigmoid colon, JAMA 1943;122: 349.
27. Coronado C et al. Surgical treatment of symptomatic colorectal endometriosis. Fertil Steril 1990; 53:411.
28. Perry EP, Peel ALG. The treatment of obstructing intestinal endometriosis. J R Soc Med 1998; 81:172.
29. Gorell HA et al. Rectosigmoid endometriosis: diagnosis using endovaginal sonography. J Ultrasound Med 1989; 8: 459.
30. Badaway SZA et al. Diagnosis and management of intestinal endometriosis: a report of five cases. J Reprod Med 1988; 33: 853.
31. Prystowsky JB et al. Gastrointestinal endometriosis: incidence and indications for resection. Arch Surg 1988; 123: 855.
32. Rivlin, ME et al. Leuprolide acetate in the management of ureteral obstruction caused by endometriosis. Obstet Gynecol 1990; 75: 532.
33. Shock TE, Nyberg LM Endometriosis of the urinary tract. Urology 1988; 31:1
34. Markham SM, Carpenter SE, Rock JA. Exrtapelvic endometriosis. Obstet Gynecol Clin North Am 1989; 16:193.
35. Tjaden B, Schiaff WD, Kimball A, Rock JA. The efficacy a presacral neurectomy for the relief of midline dysmenorrhea. Obstet Gynecol 1990; 76: 89.
36. Chen FP and Soong YK. The efficacy and complications of laparoscopic presacral neurectomy in pelvic pain. Obstet Gynecol 1997; 90: 974.
37. Interceed (TC-7) Adhesion Barrier Study Group: prevention of postsurgical adhesions by Interceed (TC-7), an absorbable adhesion barrier; a prospective randomized multicenter clinical study. Fertil Steril 1989; 51: 933.
38. Haney AF, Hesla J, Hurst BS, et al. Expanded polytetrafluoroethylene (Gore-Tex Surgical Membrane) is superior to oxidized regenerated cellulose (Interceed TC7) in preventing adhesions. Fertil Steril 1995; 64(3): 668.
39. Diamond MP. Reduction of adhesions anfter uterine myomectomy by Seprafilm membrane (HAL-F): a blinded, prospective, randomized, multicenter clinical study. Seprafilm Adhesion StudyGroup. Fertil Steril 1996; 66(6): 904.
40. Namnoum AB, Hickman TN, Goodman SB, Gehibach DL and Rock JA. Incidence of symptom recurrence after hysterectomy for endometriosis Fertil Steril 1995;64(5): 898.
41. Hickman TN, Namnoum AB, Hinton EL, Zacur HA, Rock JA. Timing of estrogen replacement therapy following hysterectomy with oophorectomy for endometriosis. Obstet Gynecol 1998; 91: 673.

Referenties