Instituut voor Neuropathische Pijn

Xeloda® (capecitabine) wordt veel voorgeschreven bij bepaalde tumoren, en de bijwerkingen kunnen pittig zijn. In onze praktijk zagen we een patient met slokdarmkanker, die last had van pijnlijke handen en voeten, met roodheid en vervellingen, de zogenaamde hand-voet huidreactie. Tevens waren er pijnlijke kloven en kloofjes aan de hiel en rond de nagels. Dat alles was zeer storend en maakte gitaarspelen onmogelijk. De behandeling met Xeloda® werd door die bijwerkingen na 6 weken gestaakt. Er werd een behandeling met het lichaamseigen palmitoylethanolamide voorgesteld, en de pijn, alsmede de kloofjes verdwenen binnen 10 dagen. Meestal blijven dit soort bijwerkingen van Xeloda langdurig aanwezig. 

Pijnlijke voeten, brandende voeten, moe, lage energie, dagelijkse beperkingen, minder kwaliteit van het leven, dat allemaal komt voor bij polyneuropathie, of de oorzaak nu suikerziekte is of iets anders. 

Chemotherapie geïnduceerde perifere neuropathie (CIPN) is een van de meest gevreesde dosis- beperkende bijwerkingen van de behandeling met chemokuren bij kanker. Omdat deze bijwerking de hoeveelheid gegeven chemokuur en het aantal kuren kan beperken, en zo de effectiviteit van de chemo bij kanker kan beperken. 

Vincristine neuropathie komt zeer veel voor. In de bijsluiter staat dat vrijwel alle patienten tekenen vertonen van een neuropathie. Deze hinderlijke motorische neuropathie leidt tot onhandigheid en wankel lopen. Later kunnen er ook stoornissen van de gevoelszenuwen gaan ontstaan, en neuropathische pijnen. In zeldzame gevallen zijn alle soorten zenuwen aangedaan: motorisch, sensibel en autonoom.

Bortezomib (Velcade) is een anti-kankermiddel met een nieuw werkingsmechanisme. Het is de eerste proteasoomremmer die bij kankerpatiënten werd onderzocht. Bortezomib is sinds mei 2004 in Nederland (versneld) geregistreerd onder de naam Velcade. Het is bedoeld voor de behandeling van patiënten met multipel myeloom, die minstens twee eerdere behandelingen hebben gehad en die niet goed meer reageerden op de laatste behandeling. Bortezomib wordt ingezet bij chemokuren tegen het multipele myeloom (MM). Deze stof wordt ook wel gecombineerd met thalidomide, Softenon dus. Het is een tripeptide, dat wil zeggen drie aminozuren aan elkaar, zoals hiernaast afgebeeld is. 

Paraneoplastische polyneuropathie, een moeilijk woord. Dit is een polyneuropathie die optreedt tijdens kanker. Niet door het kankerproces zelf, maar indirect. Allerlei soorten kanker kunnen als het ware 'op afstand' stoornissen veroorzaken in de motorische of sensibele zenuwen en zo de oorzaak zijn van een polyneuropathie. Myelomen, lymfomen, ziekte van Hodgkin, baarmoederkanker, borstkanker, longtumoren, alle kunnen ten grondslag liggen aan het ontstaan van een polyneuropathie, die soms pijnlijk kan zijn. Gelukkig zijn paraneoplastische neurologische stoornissen zeldzaam, 1 op 10.000 kankerpatiënten krijgt ermee te maken.