| Chemotherapie en bestraling als behandeling van kanker kunnen als bijwerking (poly)neuropathie hebben, naast lokale neuropathie door het kankerproces zelf, als bijvoorbeeld zenuwen doorgroeid of verdrukt worden. Hier bespreken we vooral de bijwerkingen van de behandeling van kanker.
|
|
Chemokuurneuropathie. Polyneuropathie door cytostatica, anti-kankermiddelen, wordt nogal eens gezien. Die middelen zijn namelijk soms giftig voor de zenuwcellen. Dat wordt neurotoxiciteit genoemd. Giftige anti-kankermiddelen zijn o.a. middelen waar het metaal platinum in zit, zoals cisplatin, oxaliplatin en carboplatin, de anti-kankermiddelen die taxanen genoemd worden (paclitaxel, docetaxel), de vinca alkaloiden (vincristine) en de moderne middelen thalidomide en bortezomib. |
|
Lees meer...
|
|
|
Bij kanker kan pijn ontstaan door de chemotherapie. Dat heet dan chemotherapie geinduceerde kankerpijn. Maar kanker is zelf ook aanleiding tot pijn. Ook bij die pijn spelen de neuropathische mechanismen van pijn een rol. Daarom wordt wel gesteld dat je bij de pijnbehandeling van kankerpijn er ook vanuit moet gaan dat er een belangrijke neuropathisch deel in de pijn aanwezig is. Dit heeft betekenis voor de keuze van pijnstillers bij kankerpijn.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Cisplatina is een middel tegen kanker dat veel gebruikt wordt en dat als bijwerkingen heeft dat het de zenuwen kan beschadigen en daardoor een polyneuropathie kan ontstaan. Er is enorm veel literatuur over de relatie tussen polyneuropathie en cisplatina, wel honderden artikelen.
|
|
Lees meer...
|
|
|
 Vincristine neuropathie komt zeer veel voor. In de bijsluiter staat dat vrijwel alle patienten tekenen vertonen van een neuropathie. Deze hinderlijke motorische neuropathie leidt tot onhandigheid en wankel lopen. Later kunnen er ook stoornissen van de gevoelszenuwen gaan ontstaan, en neuropathische pijnen. In zeldzame gevallen zijn alle soorten zenuwen aangedaan: motorisch, sensibel en autonoom.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Met Taxol meer neuropathische pijn, volgens een persbericht van een onderzoek dat op 23 November 2009 gepubliceerd werd. Dat is nu niet helemaal nieuw, dat wisten we al jaren. Maar ja, de kranten moeten ook vol. Veel van de zogenaamde nieuwe gegevens in de kranten zijn vaak al veel langer bekend. Maar toch even aandacht voor dit verhaal: |
|
Lees meer...
|
|
  Bortezomib (Velcade) is een anti-kankermiddel met een nieuw werkingsmechanisme. Het is de eerste proteasoomremmer die bij kankerpatiënten werd onderzocht. Bortezomib is sinds mei 2004 in Nederland (versneld) geregistreerd onder de naam Velcade. Het is bedoeld voor de behandeling van patiënten met multipel myeloom, die minstens twee eerdere behandelingen hebben gehad en die niet goed meer reageerden op de laatste behandeling. Bortezomib wordt ingezet bij chemokuren tegen het multipele myeloom (MM). Deze stof wordt ook wel gecombineerd met thalidomide, Softenon dus. Het is een tripeptide, dat wil zeggen drie aminozuren aan elkaar, zoals hiernaast afgebeeld is.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Bortezomib geinduceerde polyneuropathie (PN) met ernstige pijn is een bijwerking die de behandeling van patienten met een zogenaamd multipel myeloom goed in de wielen kan rijden. Want dan moet de dosis aangepast worden, of zelfs de behandeling gestopt. Bij oudere patienten treedt deze bijwerking vaker op. |
|
Lees meer...
|
|
|
Thalidomide, wat vroeger onder de naam Softenon bekend stond, wordt wel gegeven aan patienten met bepaalde vormen van kanker, zoals het multiple myeloom. Eén van de bijwerkingen is echter polyneuropathie. Belgische onderzoekers keken naar de dosis van thalidomide en andere factoren om er wat wijzer van te worden. |
|
Lees meer...
|
|
|
Thalidomide, ook bekend als Softenon, wordt ook ingezet bij de behandeling van het multipele myeloom, en heeft, evenals Velcade, als bijwerking polyneuropathie. De neuropathie ontwikkelt zich vooral bij hogere doseringen en langere behandeltijd. |
|
Lees meer...
|
|
|
Oxaliplatine is een anti-kankermiddel en wordt gebruikt ter behandeling van kanker van de dikke darm. Het wordt gebruikt in combinatie met andere anti-kankermiddelen zoals 5-fluorouracil (5-FU) en folinezuur (FA). Net zoals andere bestanddelen van een chemokuur kan dit middel neuropathie veroorzaken. In de bijsluiter staat hierover: |
|
Lees meer...
|
|
|
Bestralingsneuropathie, of in het Engels post-radiation peripheral neuropathy, is een neuropathie die ontstaat doordat bij bestraling van kanker de zenuwen in het bestraalde gebied door de bestraling beschadigd worden. |
|
Lees meer...
|
|
|
 Paraneoplastische polyneuropathie, een moeilijk woord. Dit is een polyneuropathie die optreedt tijdens kanker. Niet door het kankerproces zelf, maar indirect. Allerlei soorten kanker kunnen als het ware 'op afstand' stoornissen veroorzaken in de motorische of sensibele zenuwen en zo de oorzaak zijn van een polyneuropathie. Myelomen, lymfomen, ziekte van Hodgkin, baarmoederkanker, borstkanker, longtumoren, alle kunnen ten grondslag liggen aan het ontstaan van een polyneuropathie, die soms pijnlijk kan zijn. Gelukkig zijn paraneoplastische neurologische stoornissen zeldzaam, 1 op 10.000 kankerpatiënten krijgt ermee te maken.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Moleculair pathologen uit de USA hebben de processen die in de zenuwen optreden bij kanker en bij de behandeling van kanker met chemokuren in kaart gebracht. Ze zeggen dat de zenuwen door 2 verschillende processen bij kanker bedreigd worden. Ten eerste blijkt dat bij kanker er een toegenomen celullaire stress is. Dat wil zeggen dat de cellen, en ook de zenuwcellen, wat in de klem komen te zitten wat betreft hun stofwisseling. Ten tweede hebben de anti-kankermiddelen die tijdens een chemokuur gegeven worden bijwerkingen die ook samenhangen met toegenomen stress voor de cellen. De onderzoekers onderzochten de hypothese dat de chronische en acute negatieve effecten tegengegaan kunnen worden door bepaalde geneesmiddelen. Dat noemen ze molecular replacement. Een van de middelen waarover ze schrijven is de stof Q10. Hiermee werken wij ook in ons behandelingscentrum. De moleculair pathologen van The Institute for Molecular Medicine in Laguna Beach (USA) vertellen waarom dat zinvol is. |
|
Lees meer...
|
|
|
Vitamine E beschermt tegen zenuwschade door chemokuur, dat toonden Franse onderzoekers aan, in een studie met meer dan 100 patienten, die in 2010 gepubliceerd werd.
|
|
Lees meer...
|
|
|
Het gebruik van acetyl-l-carnitine tijdens de chemokuur beïnvloedt de effectiviteit van de chemokuur niet. Dat was al min of meer duidelijk door de farmacologie van de stof te kennen, maar in 2009 is in een proefdiermodel duidelijk aangetoond dat je acetyl-l-carnitine kunt geven naast een chemokuur. |
|
Lees meer...
|
|
|
Patiënten met acute leukemie krijgen soms een 'transplantatie' met navelstrengbloed. Maar dat kan dus ook nare bijwerkingen geven. In 2008 melde Japanse onderzoekers een patiënt die eerst een zogenaamde graft versus host ziekte ontwikkelde. |
|
Lees meer...
|
|
|
Neuropathie door: