Behandelcentrum Neuropathie in Soest

Binnen de geschiedenis van de neurologie zijn tal van syndromen beschreven, die een tijd in de belangstelling stonden om vervolgens uit de literatuur te verdwijnen of om op te gaan in andere ziektebeelden. Voorbeelden daarvan zijn pseudosclerose, locomotorische ataxie en progressieve spieratrofie.! Een tot de verbeelding sprekend ziektebeeld dat tot voor enkele decennia nog in vele neurologische handboeken gevonden kon worden, is de progressieve halfzijdige gezichtsatrofie. De merkwaardige symptomatologie heeft sinds de eerste beschrijving de creativiteit van artsen aangesproken, en vele soorten van verklaringen zijn gezocht.^2,3,4 Hoewel al in vroege literatuur (1837) de opvatting verdedigd werd dat de ziekte het gevolg is van een bindweefselaandoening, dachten de meeste auteurs dat het een neurologische aandoening was. Het syndroom wordt in de recente literatuur vooral beschreven als een reumatologische of dermatologische aandoening, samenhangend met sclerodermie. Nog steeds zijn er uiteenlopende speculaties over de pathogenese, evenals die er in de vorige eeuw waren. Zowel reumatologische als neurologische genesen worden verdedigd.^5,6,7 De vroege ontwikkelingsgang van het ziektebeeld zal hier beschreven worden aan de hand van enkele historische sleutelpublicaties. Vooral de hypothesen over de origine zullen belicht worden en vergeleken worden met hedendaagse ideeën over dit ziektebeeld.  

We realiseren ons vaak niet dat ziektebeelden geen vaste zaken zijn die in de loop van de tijd niet veranderen. Dat doen ze namelijk wel. De omschrijving van MS bijvoorbeeld is anno 2009 een heel andere als de beschrijving anno 1983. En vroeger werden bijvoorbeeld myopathie en neuropathiepatienten niet van elkaar onderscheiden.

In het boek van Dr Louis Hirt, hoogleraar te Breslau, ‘Pathologie et thérapeutique des Maladies du Système nerveux manuel pratique’ uit 1894 (Luik, Nierstrasz) staat deze patient afgebeeld als voorbeeld van een jeugdige spieratrofie volgens Erb. Deze stoornis werd geplaatst onder de spieraandoeningen en werd een primaire myopathie genoemd.

De aandoening ontwikkelt zich in de jeugd, meestal bij jongens, en start in de schouder en lendengordel, de pectoralis, trapezius, rhomboideus en de spieren rond de bekkengordel. Arm en beenspieren blijven intact. 

Epilepsie en neuropathische pijn hebben veel met elkaar gemeen. Je zou kunnen zeggen dat neuropathische pijn eigenlijk een soort epilepsie van de perifere zenuwen is. Dat is de reden waarom anti-epileptica zoals pregabeline en gabapentine ook werken bij neuropatische pijn. Daarom een korte uitstap naar een van de grondleggers van de kennis van epilepsie. Charles Féré. 

Het boek over epilepsie en epileptici uit 1890 van de hand van de arts Charles Féré, die verbonden was aan het ziekenhuis 'de Bicetre' te Parijs, is behoorlijk bijzonder. In dit boek zijn namelijk 11 bijzondere foto's opgenomen, voor een boek uit 1890 een unicum. We reproduceren deze foto's hier allemaal. De foto's zijn bovendien voor die tijd uitermate artistiek gemaakt. Het boek werd uitgegeven door Alcan in Parijs en heeft een hoge antiquarische waarde. In 636 pagina's beschreef Fere wat er in die tijd bekend was over epilepsie.