Behandelcentrum Neuropathische Pijn

Er zijn heel veel zenuwvezels in ons lijf. En ze hebben verschillende functies. Sommige geleiden heel snel impulsen, sommige geleiden alleen tastsignalen en andere sturen bijvoorbeeld weer de hartactie aan. Sommige vezels zijn dik en hebben een vette schede om zich heen, de myeline schede, andere vezels zijn super dun en zijn kaal. De eerste vezels kunnen impulsen zeer snel geleiden en de laatste weer heel langzaam. Als de dikke vezels aangedaan zijn kunnen we dat met een EMG makkelijk meten, als de dunne vezels aangedaan zijn kunnen we dat met een EMG niet meten. Dus als je klachten hebt van een neuropathie, hoeft dat ook niet altijd meetbaar te zijn via het EMG.

EMG staat voor elektromyogram. Letterlijk betekent dat ongeveer het beschrijven (gram) hoe de spier werkt (myo) door middel van elektriciteit (elektro).

Het EMG is een onderdeel van het onderzoek dat de neuroloog kan doen bij patienten die lijden aan symptomen van een neuropathie. Een EMG is dus een spieronderzoek. Tevens is het mogelijk om ook de zenuwgeleiding met dit onderzoek in kaart brengen. Beide vormen van onderzoek behoren tot het klinisch neurofysiologisch onderzoek.

De diagnose van CIAP dient o.a. te berusten op geleidingsonderzoek, waarbij het kenmerk is dat de impulsgeleiding licht vertraagd is. In een recent proefschrift over CIAP een passage die van belang is bij de diagnose stelling van CIAP: 

De huisarts is de eerste arts die de patient ziet, ondrzoekt en kijkt of een chronische pijn neuropathisch is. Daarvoor zal hij eerst wat simpel neurologisch onderzoek doen, zoals ook honderd jaar geleden gedaan werd, zoals we hiernaast zien.

De huisarts heeft bij chronische pijn in principe drie diagnoses tot zijn beschikking: 

1. nociceptieve pijn, waarbij de aandoeningen behoren zoals lage rugpijn en arthotische pijnen,
2. neuropathische pijnen, waarbij de zenuwen zelf aangedaan zijn en
3. chronische pijnen zonder duidelijk substraat. 

De dystrofie van Sudeck heet tegenwoordig complex regionaal pijnsyndroom type 1 (CRPS-1). In ons instituut hebben we veel ervaring met de behandeling van deze vervelende pijnen, o.a. via een protocol met bepaalde pijnstillende cremes.

Het CRPS-1 pijnsyndroom, of Sudeck, ontstaat na een beschadiging, een ongeval bijvoorbeeld, meestal van de hand of onderarm. In het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (2009) wordt dit syndroom als volgt omschreven:

Voor de diagnose van neuropathische pijn zijn verschillende vragenlijsten en onderzoekstechnieken beschikbaar.

Hier de beschrijving van een eenvoudige machine, de Neuropen®, die naast het gebruik van een visueel analoge schaal (VAS) en de DN4-vragenlijst ingezet kan worden om het neuropathische karakter van chronische pijn in kaart te brengen. Druk en pijn kunnen met de pen getest worden. De producent zegt daarover:

De zogenaamde handgreep van Jendrassik zien we hier op een honderd jaar oude foto mooi afgebeeld. Zelfs zonder dat er een reflexhamer aan te pas komt, gewoon met de blote hand wordt de kniepeesreflex geslagen. Deze belangrijke reflex kan via een handgreep versterkt worden. Dit is dus een handgreep voor het versterken van de ook wel patella-reflex genoemd, door de patiënt zijn handen met gebogen vingers in elkaar te doen haken en zo hard als hij kan te laten trekken.

Dit effect werd voor het eerst beschreven door de Hongaarse arts Jendrassik (1858-1921). De patient wordt door deze handgreep afgeleid van het neurologisch onderzoek en de reflex is zo beter te beoordelen.

Bij bepaalde vormen van polyneuropathie zijn de reflexen namelijk laag of zelfs afwezig.