Er zijn diverse vormen van neuropathische pijn waarbij de effecten van capsaicine creme duidelijk zinvol waren. ^[1][2]

Was na het aanbrengen van de creme altijd goed de handen en wrijf nooit in de ogen met nog capsaicine aan de handen. Dit kan ernstige irritatie veroorzaken van de ogen. Lees de bijsluiter goed!

Wat capsaicine is

Capsaïcine is een verkorte naam van het volledige 8-methyl-N-vanillyl-6-noneamide. Capsaïcine komt uit Spaanse pepers. Het werkingsmechanisme is voor een deel nog onduidelijk, maar aangenomen wordt dat capsaïcine een specifiek effect heeft op de pijn receptoren die verbonden zijn aan de zogenaamde C-zenuwvezels. Het idee is het volgende.

We vatten het even eerst samen: in de zenuwvezels zit een chemische stof die ‘substantie P’ wordt genoemd en die een rol speelt bij de verzending van pijnsignalen. Capsaïcine crème verwijdert die substantie P uit uw zenuwcellen, waardoor u de pijn niet meer voelt. 

Hoe werkt capsaicine nu precies? 

Capsaicine werkt zo dus in op de zenuwprikkeloverdracht. Verschillende mechanismen spelen hier een rol. De stof helpt initieel bij het vrijkomen van substantie P uit de uiteinden van de zenuwcel.^[3] Vandaar het warme, branderige gevoel tijdens de eerste weken van de behandeling. Capsaicine remt echter ook ook de heropname van substantie P, waardoor de zenuwcel steeds minder van die stof gaat bevatten. Het branderige gevoel verdwijnt dan en de geleiding van pijnprikkels wordt steeds minder.^[4] Ook heeft capsaicine een pijnstillende werking door receptorinactivatie, het blokkeren van voltage geactiveerde calciumkanalen en osmoseveranderingen in de zenuwvezel.^[5] Het mechanisme neuropathische pijn is echter zeer complex en zal in de toekomst nog meer opgehelderd worden.^[6]

Capsaicine werkt vooral in de zogenaamde dunne, traag geleidende C-vezels, die diffuse pijnsignalen aan, zoals brandwonden, chronische gewrichtspijnen, en dus met name bij neuropathische pijnen.^[7]

Een aantal onderzoekers meent dat het minder gevoelig maken van deze C-gebonden pijnreceptoren afhankelijk is van de gebruikte dosis van capsaïcine. Daar gaan wij in onze polikliniek ook van uit. Dat heeft ook invloed op hoe je deze creme voorschrijft.

Capsaicine bij diabetische neuropathie

Effectief bij neuropathische pijn na kankeroperatie

Capsaicine creme 0,075% heeft duidelijk effect bij neuropathische pijnen na een kankeroperatie. In een studie met 99 patienten werden de patienten gevraagd de creme 4 maal per dag gedurende 8 weken op de aangedane plaats te smeren. De patienten wisten echter niet of dit een echte creme was of een placebocreme. Na die 8 weken werd de andere creme erop gesmeerd. De capsaicinecreme had een gemiddelde pijnvermindering van 53% ten opzichte van de placebocreme 17%.^[10]

Capsaicine bij postherpetische pijn

Na gordelroos (herpeszoster infectie) kunnen er vervelende pijnen blijven. Capsaicinecreme is effectief gebleken bij deze vorm van pijnen. In een kleine studie bleek dat bijna 80% van de patienten met neuralgische pijnen een vermindering in pijn ervoer.^[11] In een dubbelblinde studie met 143 patienten is het positief effect van capsaicine nogmaals aangetoond. Ook bleek de creme veilig. De enige bijwerking in 9% van de patienten was branderigheid en stekerigheid.^[12]

Capsaicine met glyceryl trinitraat

Capsaicine 0,025% samen met glyceryl trinitraat 1,33% bleek een goede combinatie te zijn tegen bij osteoarthritis.^[13]In een dubbelblinde studie met een groep van 200 patienten bleek dat de gecombineerde componenten meer effect hadden dan de ingredienten alleen. Ook heft de glyceryl trinitraat de warmte allodynie van de capsaicine creme op.^[14][15] Een bijwerking die storend is, na het aanbrengen van capsaicine. Ook heeft glyceryl trinitraat een ontstekingsremmend effect.^[16][17][18]

Capscaicine 8% pleisters

Een hogere concentratie capsaicine bleek bij neuropathie bij HIV patienten een duidelijke pijnverlichting te geven ten opzichte van de controlegroep. De gehele studiegroep bestond uit 307 patienten.^[19]Ook een andere patientegroep, neuropathie na een herpes zoster infectie had duidelijk baat bij de hoge concentratie capsaicinepleister.^[20]

Een ingredient van de ORES tripel creme

Sinds 2009 maakt capsaicine creme deel uit van de door ons ontwikkelde ORES tripel-creme voor neuropathische pijn. Deze creme bevat naast capsaicine nog twee andere bestanddelen, en kan gezien worden als een soort turbo pijnstillende creme. Het idee om polyfarmacie en polytherapie toe te passen komt voort uit de aanbevelingen van verschillende reviewers die deze benadering adviseren als de patienten niet reageren op 1 bepaalde soort pijnmedicijn.^[21]

Auteurs: prof.dr. Jan M. Keppel Hesselink, MD, PhD en D.J.Kopsky, MD; update september 2009

Referenties